การเติบโตของวิดีโอสั้นกำลังเปลี่ยนรูปแบบการผลิตสื่อไทย
อุตสาหกรรมการผลิตคอนเทนต์ในประเทศไทยกำลังเข้าสู่การแข่งขันรูปแบบใหม่ เมื่อผู้ชมจำนวนมากไม่ได้เริ่มต้นรับข่าวสารและความบันเทิงจากหน้าจอโทรทัศน์อีกต่อไป แต่เลือกเข้าถึงเนื้อหาผ่าน TikTok, YouTube Shorts และ Facebook Reels ซึ่งสามารถรับชมได้ทันทีจากสมาร์ตโฟน
การเปลี่ยนพฤติกรรมดังกล่าวทำให้รูปแบบการเล่าเรื่องมีความสำคัญมากขึ้น เนื้อหาที่เคยนำเสนอผ่านรายการโทรทัศน์ความยาวหลายสิบนาทีจำเป็นต้องได้รับการปรับให้เหมาะสมกับหน้าจอแนวตั้งและช่วงเวลาการรับชมที่สั้นลง
อย่างไรก็ตาม การผลิตวิดีโอสั้นไม่ได้หมายถึงการตัดเนื้อหายาวให้เหลือเพียงไม่กี่วินาทีเท่านั้น ผู้ผลิตจำเป็นต้องเลือกประเด็นหลัก สร้างลำดับภาพที่เข้าใจง่าย และรักษาความถูกต้องของข้อมูลภายใต้ข้อจำกัดด้านเวลา
ข้อมูลปี 2569 ชี้บทบาทโทรทัศน์ในตลาดข่าวลดลง
รายงาน Digital News Report 2026 ของ Reuters Institute เผยแพร่วันที่ 16 มิถุนายน 2569 ระบุว่า สัดส่วนผู้ตอบแบบสำรวจในไทยที่ใช้โทรทัศน์เพื่อรับข่าวสารอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งอยู่ที่ 42% ลดลงจาก 50% ในปี 2567
รายงานยังพบว่า TikTok มีอัตราการเข้าถึงสำหรับการรับข่าวสารอยู่ที่ 55% ขณะที่ Facebook ยังคงเป็นแพลตฟอร์มสำคัญสำหรับการติดตามข่าวโดยมีสัดส่วนการใช้งาน 69% ตัวเลขเหล่านี้เป็นข้อมูลด้านการรับข่าวสาร ไม่ใช่การวัดผู้ชมรายการบันเทิงทั้งหมด reutersinstitute.politics.ox.ac.uk+1
ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนแรงกดดันที่สถานีโทรทัศน์ต้องเผชิญ โดยเฉพาะการแข่งขันเพื่อรักษาผู้ชมกลุ่มอายุน้อย ซึ่งคุ้นเคยกับการเลื่อนดูเนื้อหาและเลือกติดตามผู้สร้างสรรค์รายบุคคลมากกว่าการรอชมรายการตามผังออกอากาศ
กรณีเลือกตั้งไทยปี 2569 กับบทบาทครีเอเตอร์ข่าว
ตัวอย่างที่น่าสนใจเกิดขึ้นระหว่างการเลือกตั้งและการลงประชามติของประเทศไทยในเดือนกุมภาพันธ์ 2569 เมื่อครีเอเตอร์ออนไลน์และผู้สื่อข่าวอิสระมีบทบาทในการรายงานเหตุการณ์ผ่านแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย
Reuters Institute กล่าวถึงผู้สร้างสรรค์เนื้อหาอย่าง Anuwat Noom และ Pond on News ซึ่งสามารถเข้าถึงผู้ติดตามจำนวนมากผ่านรูปแบบการนำเสนอที่แตกต่างจากข่าวโทรทัศน์แบบดั้งเดิม
เหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าการเข้าถึงผู้ชมไม่ได้ขึ้นอยู่กับขนาดสถานีหรือจำนวนทีมผลิตเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับความรวดเร็ว ความน่าเชื่อถือ และความสามารถในการสื่อสารประเด็นซับซ้อนให้ประชาชนเข้าใจ
ถึงกระนั้น การแข่งขันด้านความเร็วก็เพิ่มความเสี่ยงในการเผยแพร่ข้อมูลผิดพลาด ผู้ผลิตข่าวออนไลน์จึงต้องให้ความสำคัญกับการตรวจสอบแหล่งข่าว การแยกข้อเท็จจริงออกจากความคิดเห็น และการแก้ไขเนื้อหาอย่างโปร่งใส
โมเดลการผลิตแบบหลายแพลตฟอร์มกลายเป็นทางเลือกสำคัญ
สำหรับบริษัทผลิตรายการไทย การสร้างเนื้อหาเพียงรูปแบบเดียวอาจไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาดยุคใหม่ สถานีโทรทัศน์สามารถนำข่าวหรือรายการสัมภาษณ์มาพัฒนาเป็นวิดีโอสั้นสำหรับโซเชียลมีเดีย พร้อมเผยแพร่รายการฉบับเต็มผ่านเว็บไซต์และ YouTube
แนวทางนี้ช่วยให้คอนเทนต์หนึ่งเรื่องเข้าถึงผู้ชมหลายกลุ่ม โดยผู้ชมที่พบคลิปสั้นเป็นครั้งแรกสามารถติดตามเนื้อหาฉบับเต็มได้ในภายหลัง
ขณะเดียวกัน ผู้ผลิตต้องเข้าใจความแตกต่างของแต่ละแพลตฟอร์ม เพราะระบบแนะนำวิดีโอ รูปแบบการมีส่วนร่วม และวิธีสร้างรายได้มีเงื่อนไขไม่เหมือนกัน การพึ่งพาช่องทางเดียวจึงอาจเพิ่มความเสี่ยงหากอัลกอริทึมหรือกฎการเผยแพร่เปลี่ยนแปลง
เทคโนโลยีช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ แต่ความน่าเชื่อถือยังเป็นหัวใจ
เครื่องมือตัดต่ออัตโนมัติ ระบบสร้างคำบรรยาย และเทคโนโลยีวิเคราะห์ข้อมูลผู้ชมช่วยลดภาระงานบางส่วนของทีมผลิต ขณะเดียวกันข้อมูลการรับชมยังช่วยประเมินได้ว่าเนื้อหาประเภทใดมีโอกาสสร้างการมีส่วนร่วม
อย่างไรก็ตาม ยอดรับชมจำนวนมากไม่ได้รับประกันความน่าเชื่อถือหรือความสำเร็จทางธุรกิจเสมอไป ผู้ประกอบการยังต้องพิจารณาต้นทุนการผลิต รายได้จริง ความภักดีของผู้ชม และคุณภาพเนื้อหาอย่างต่อเนื่อง
การปรับตัวของอุตสาหกรรมสื่อไทยจึงไม่ได้เป็นเพียงการแข่งขันระหว่างโทรทัศน์กับ TikTok แต่เป็นกระบวนการสร้างระบบการทำงานที่สามารถนำจุดแข็งของสื่อดั้งเดิมมาผสมผสานกับความรวดเร็วและความยืดหยุ่นของแพลตฟอร์มดิจิทัล
